مدت زمان مطالعه ۹ دقیقه

نوروفیدبک

در حال حاضر با پیشرفت علم و تکنولوژی و هم چنین ابزار های اگاهی رسانی بسیاری از افراد برای مشکلات روانشناختی شان بدون هیچ گونه ترس و ابایی اقدام می کنند تا بتوانند زندگی با کیفیت تری را تجربه کنند. جهان را برای خود و اطرافیانشان به جای زیباتری برای زندگی کردن تبدیل کنند. هم چنان که پیشرفت فناوری در زمینه درمان اختلالات روانی نیز شگفتی آور است. نوروفیدبک یکی از همان روش های درمانی موثر است که در ادامه ابعاد مختلف آن مورد بحث قرار می گیرد.

 

نوروفیدبک چیست؟

نوروفیدبک یک روش درمانی غیرتهاجمی برای رفع اختلالات ذهنی، مغزی و روانی است و روش درمانی آن به این صورت است که مغز توسط مغز برای تنظیم کارکردهای مختلف جسمی، روحی و تعاملی، آموزش می بیند.

دستگاه های نوروفیدبک، اطلاعاتی از طریق امواج مغزی، ارائه می دهند تا به واسطه آن فعالیت ها و کارکرد مغز به نحو مطلوب تنظیم شود.

در روش نوروفیدبک، فعالیت های حاکم بر مغز، از طریق دستگاه ها انعکاس داده می شود. سپس به مغز می آموزیم که برای انجام هر تکلیف خاص، به چه چیدمانی از امواج مغز نیاز دارد. به این معنی که مغز پی می برد که فعالیتش از طریق امواج صورت می گیرد و باید در چه زمانی از چه امواجی استفاده نماید.

یعنی فیدبکی که مغز برای درمان دریافت خواهد کرد، از طریق امواج خود مغز است.

طبق پژوهش های انجام شده، زمانی که امواج مغزی ما، حالتی غیرطبیعی پیدا کنند کارکرد مغز دچار اختلال خواهد شد. در واقع اختلالات روحی و روانی بر اثر آن است که تولید امواج مغزی بر اساس الگویی نادرست، صورت پذیرد.

مغز انسان نیز مانند بسیاری از سیستم های پیچیده کامپیوتری، به رفع نقص های خود و نیز تنظیم شدن نیاز دارد.

یک نکته مهم در این رابطه این است که مغز انسان، توانایی آن را دارد که خودش کارکردش را بهبود بخشد و نواقصش را رفع کند. البته انجام این مهم، زمانی میسر خواهد شد که مغز نسبت به وضعیت خودش آگاهی پیدا نماید. نوروفیدبک روشی است که کمک می کند مغز نسبت به وضعیت خودش آگاهی پیدا کند و در نتیجه، بتواند نواقص و اختلالاتش را رفع نماید.

مغز انسان، توانایی تولید چهار نوع موج را دارا است.

نوروفیدبک یعنی چه؟

نوروفیدبک تراپی چه نوع روشی است؟

انواع امواج مغزی انسان

  • امواج دلتا:
بیشتر بخوانید
وسواس فکری

در هر ثانیه یک الی چهار موج دلتا در مغز تولید می شود و به خواب عمیق ارتباط پیدا می کنند.

  • امواج تتا:

امواج تتا به حالت خواب آلودگی ربط دارند و در هر ثانیه چهار الی هشت موج تتا توسط مغز تولید می شود.

  • امواج آلفا:

امواج آلفا به حالت آرامش روحی و جسمی در حالتی که چشم ها بسته باشند ارتباط دارند؛ مغز در هر ثانیه هشت الی دوازده موج آلفا را تولید می کند.

  • امواج بتا:

امواج بتا به حالت بیداری، برنامه ریزی و فکر کردن ارتباط پیدا می کنند؛ مغز در هر ثانیه، دوازده الی بیست و پنج موج بتا را تولید می کند.

در دو حالت امواج مغزی موجب بوجود آمدن ناهنجاری های عاطفی خواهند شد؛ یکی زمانی که دامنه این امواج بیشتر از حد متعارف گسترش و یا کاهش بیایند و دیگری آن که هر کدام از آن ها در بخشی متفاوت از مغز، تسلط پیدا کنند.

کاربردهای درمانی نوروفیدبک

  • درمان بیش فعالی و یا نقص توجه
  • درمان استرس و اضطراب
  • درمان اختلالات مربوط به یادگیری
  • درمان آسیب های مغزی ناشی از سکته
  • درمان افسردگی
  • درمان بسیاری از دردهای مزمن
  • افزایش قدرت حافظه
  • درمان اختلالات خواب
  • درمان مشکلات ادراک بینایی
  • درمان سردردهای میگرنی
  • کمک به ترک اعتیاد
با نوروفیدبک چه می توان کرد؟

کاربرد روش نوروفیدبک

از چه سنی می توان درمان نوروفیدبک را آغاز کرد؟

درمان به روش نوروفیدبک از سنین پنج یا شش سال به بالا تا سنین کهنسالی قابل انجام است.

تغییرات نوروفیدبک از چه زمانی به بعد محسوس خواهند شد؟

درمان نوروفیدبک بر پایه یادگیری مبتنی است. همانطور که در عرض یک یا چند جلسه، هیچ چیزی را به طور کامل نمی توان فرا گرفت، بنابراین در طول جلسات اولیه نوروفیدبک، تغییرات چندان محسوس نخواهند بود. هر چه همکاری بیمار با پزشک درمانگر بیشتر باشد نوروفیدبک، موثرتر واقع خواهد گردید.

در کل می توان گفت به طور معمول، پس از گذشت ده الی پانزده جلسه از نوروفیدبک، تغییرات باید به طور محسوس مشاهده گردند.

درمان افسردگی به روش نوروفیدبک

با توجه به توضیحاتی که در سطور بالاتر ارائه شد، برای درمان افسردگی از طریق نوروفیدبک باید امواج بتا را در نیمکره سمت راست و امواج آلفا را در نیمکره سمت چپ، کاهش دهیم.

زمان افسردگی امواج مغزی در چه وضعیتی به سر می برند؟

افرادی که دچار افسردگی هستند امواج بتا در سمت راست مغزشان بیش از حد فعال می شود و در سمت چپ مغزشان نیز فعالیت امواج آلفا بیش تر از حد معمول است.

روش عملکرد نوروفیدبک

تا اینجای مقاله بیشتر با عملکرد امواج مغزی و کاربردهای نوروفیدبک، آشنا شدیم. اما سوال جدیدی که در این جا مطرح می شود آن است که نوروفیدبک چگونه کار می کند؟

اگر علاقمند هستید بدانید که بدانید نوروفیدبک چگونه انجامی می شود با ادامه این یادداشت با ما همراه شوید.

بیشتر بخوانید
توانبخشی شناختی با افراد اوتیسم با عملکرد بالا

در ابتدا فرد بیمار روی صندلی مخصوص انجام نوروفیدبک می نشیند. با توجه به تشخیص درمانگر، الکترودهایی که دارای بار مثبت و منفی هستند بر روی نقاط مشخصی از مغز بیمار قرار خواهند گرفت.

این الکترودها که سنسور و یا حسگر نیز نامیده می شوند، فعالیت های الکتریکی سلول های مغز را ثبت می کنند و نتایج ثبت شده را به شکل نمودارهای رنگی نمایش می دهند.

در حین انجام عملیات نوروفیدبک، از بیمار درخواست می شود که آرامش خود را حفظ کند و به صفحه مانیتوری که در مقابلش قرار دارد خیره شود.

در این حالت از بیمار خواسته می شود بدون استفاده از دست هایش و تنها با کمک امواج مغزی اش یک فیلم را پخش کند و یا یک بازی کامپیوتری را هدایت نماید.

از این طریق بیمار امواج مغزی خود را اصلاح خواهد کرد. به عنوان مثال اگر هدف آن است که استرس یک بیمار با افزایش امواج آلفا افزایش یابد، بازی کامپیوتری به نحوی پیش خواهد رفت که امواج آلفا افزایش یابند.

در حقیقت نورو فیدبک کمک می کند تا مغز یاد بگیرد خودش را تنظیم نماید. پس از گذشت چندین جلسه، مغز خودتنظیمی را فرا می گیرد و پس از آن آرایش مطلوب تری از امواج مغز را برای ادامه زندگی ارائه خواهد داد.

یک نکته مهم

هدف از درمان نوروفیدبک، آن است که قدرت و دامنه امواج مغزی تنظیم شود و نه پهنا و نوع موج.

به این معنی که طی فرآیند نوروفیدبک، امواج آلفا به بتا تبدیل نخواهند شد، بلکه بنا به تشخیص پزشک متخصص ممکن است از شدت امواج کاسته و یا در برخی از مواقع، افزایش داده شود.

هر جلسه نوروفیدبک چند دقیقه به طول خواهد انجامید؟

معمولا هر جلسه نوروفیدبک، بین سی و پنج الی چهل دقیقه به طول خواهد انجامید. مگر در پاره ای از مواقع که ممکن است این زمان کمتر و یا بیشتر شود.

عموما در هر هفته حداقل دو یا سه جلسه نوروفیدبک انجام خواهد پذیرفت. جلسات نوروفیدبک تا زمانی که درمان به طور کامل انجام پذیرد ادامه خواهد یافت.

در این روش، به منظور هر چه بهتر کردن نتایج حاصل از درمان و پایداری بیشترِ آثار درمانی، تعداد جلسات باید به حدی باشد که درمان تکمیل شود. مدت معمول جلسات ۴۵-۳۰ دقیقه است و ممکن است در برخی موارد کمی طولانی تر یا کوتاه تر باشد. توصیه می شود، جلسات نوروفیدبک حداقل ۲ تا ۳ جلسه در هفته انجام شود.

به طور معمول انجام عملیات نوروفیدبک بین پانزده الی سی جلسه برای بزرگسالان است. در برخی از مواقع این تعداد جلسات ممکن است کاهش و یا افزایش یابد.

نوروفیدبک چگونه امواج مغزی را تغییر می دهد؟

در نوروفیدبک امواج مغزی را می توان از طریق سه روش یادگیری نیمه هشیار، یادگیری هشیار و رشد ویژگی انعطاف پذیری در مسیرهای عصبی مغز، تغییر داد.

  • تغییر امواج مغزی از طریق یادگیری نیمه هشیار
بیشتر بخوانید
درمان اختلال دو قطبی با نوروفیدبک

در نوروفیدبک به حالت یادگیری نیمه هشیار، مغز انسان به صورت خودکار و غیرآگاهانه، شناخت بیشتری از خود به دست خواهد آورد و شروع به ایجاد تغییرات مطلوب در نحوه عملکردش خواهد کرد.

در این حالت، درمان جو در حالی احساس می کند مشغول تماشای صفحه کامپیوتر و یا گوش دادن به صداها است و تغییر خاصی را احساس نمی کند، اما پزشک درمانگر مغز را به سمت حفظ میزان مناسبی از امواج، هدایت خواهد کرد.

  • تغییر امواج مغزی از طریق یادگیری هشیار

در این روش، فرایند یادگیری هوشیارانه انجام خواهد پذیرفت. به این صورت که در آن افراد تحت درمان، یاد خواهند گرفت که چه کارهایی انجام دهند تا حالت مطلوب حسی، ایجاد شود.

مثلا اگر هدف از درمان آن است که سطح امواج آلفای مغز تغییر کند، فرد هوشیارانه فراخواهد گرفت که چگونه مغزش را برای رسیدن به سطح مناسب آلفا، هدایت کند.

  • تغییر امواج مغزی از طریق رشد ویژگی انعطاف پذیری در مسیرهای عصبی مغز

هر چقدر که مغز برای رسیدن به حالت مطلوب بیشتر تمرین نماید، قدرت آن برای کنترل امواج مغزی افزایش خواهد یافت.

نوروفیدبک به مغز مهارت هایی را می آموزد که از طریق آن ها بتواند خود را تنظیم کند و نواقصش را برطرف سازد.
البته نوروفیدبک می تواند باعث توانمندتر شدن هر چه بیشتر مغز شود و توانایی انسان ها را در فراگرفتن مهارت ها وفنون مختلف افزایش خواهد داد.

عوارض نوروفیدبک چیست؟

یک نکته بسیار خوشحال کننده و امیدوارکننده در خصوص نوروفیدبک بر خلاف سایر روش های درمانی آن است که تاکنون هیچ گونه خطر و عارضه ای از آن مشاهده نشده است. نکته خوشحال کننده تر آن است که تاکنون نتیجه تمامی تحقیقات نوروفیدبک مثبت و موفقیت آمیز بوده است.

البته همزمان با درمان نورفیدبک در صورت صلاحدید پزشک می توان درمان دارویی هم انجام داد که در این حالت هم نورو فیدبک باعث اثربخشی هر چه بیشتر درمان های دارویی خواهد شد.

نتیجه گیری

پس با خیالی آسوده می توانید از روش نوروفیدبک تراپی کمک بگیرید بدون این که کوچک ترین عوارضی، سلامتی شما را تهدید کند.

باشد که مطالب فوق مفید فائده تان واقع شده باشد. چنانجه پرسش یا نظری دارید می توانید آن را در قسمت دیدگاه های وب سایت مطرح کنید تا بدان موضوع بیشتر پرداخته شود.

برچسب ها:
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دوازده − سه =

Call Now Button