مدت زمان مطالعه ۱۰ دقیقه

وسواس فکری

آیا تا کنون برای شما اتفاق افتاده است؟

که به موضوعی بیش از حد بیاندیشید و کاری را مکرراٌ انجام دهید. خب بر اساس تحقیقاتی که محققین انجام داده اند به این نتیجه رسیده اند این افراد ممکن است درگیر اختلال وسواس فکری به صورت خفیف یا شدید باشند. اما نترسید جای نگرانی نیست، تشخیص و تایید چنین اختلالی به راحتی نیست و طی جلسات مشاوره و روان درمانی با متخصصین به نام این حوزه انجام می شود. در ادامه با توجه به مطالعاتی که در منابع مختلف و معتبر علمی انجام شده است، اطلاعاتی را در اختیارتان قرار می دهیم تا با کمک فراگیری دانش  و آگاهی های از این دست بتوانید به سلامتی جسم و جان تان کمک کنید. حال ممکن است بپرسید یک اختلال روانی چه ارتباطی با جسم انسان دارد؟ یک مجله علمی معتبر پس از گزارش های که در مورد دردهای جسمانی بی علتی که دریافت کرده بود تحقیق کرد و متوجه این اتفاق که برخی از درد های جسمانی مان از جان بیمار مان نشات می گیرد و پس از آن هم متخصصین حوزه بهداشت روان بسیاری پژوهش های در این مورد انجام دادند که همگی به این نتیجه مهم رسیدند. که برخی از مشکلات جسمانی ما انسان ها ریشه در روح و روان ما دارد چه بسا که با بی توجهی به سلامت روان خود به سلامت جسمانی مان آسیب می زنیم.

پس با ما همراه باشید با دانستنی های جالب تر

وسواس فکری چیست؟

وسواس فکری یکی از اختلالات روانی رایج در میان افراد است که باعث ایجاد افکار یا احساسات ناخواسته یا تمایل به انجام کاری اجباری مکرر در افراد می شود.

وسواس فکری یا همان Obsessive _ Compulsive Disorder یا به طور خلاصه آن OCD صرفاٌ در مورد عاداتی مانند: جویدن ناخن یا تفکرات منفی صدق نمی کند بلکه یک فکر وسواسی می می تواند اعداد یا طیف گسترده ای رنگ های خوب یا بد را در بر بگیرد. همینطور کاری که مایل به انجام آن نیستید و فقط برای خلاصی از افکار مزاحم خود اقدام به انجام کنید. به عنوان مثال: شستن چندین مرتبه دستان خود پس از لمس هر چیزی، بسیار آزار دهنده است. در برخی مواقع هم شاید مایل به فکر یا انجام آن کار نباشید اما در احساس عجز و ناتوانی در برابر آن می کنید و مغلوب آن می شوید.

ذکر یک نکته الزامیست که انجام برخی از کار ها برای همه ما معمولی است اما در صورتی که به یک اختلال تبدیل می شود که این حرکات مکررا انجام شود و در نهایت انسان را از فعالیت های روز مره زندگی خود باز بدارد. این گونه می توان گفت که فردی دچار اختلال وسواس فکری شده است.

اختلال وسواس فکری

اعمال وسواس فکری

بدانید و آگاه باشید که این اختلال معمولاً در اواخر کودکی یا اوایل نوجوانی آغاز می شود

سن شروع اختلال وسواس

سن آغاز اختلال وسواس فکری در افراد مختلف

افراد مبتلا به OCD چه علائمی دارند؟

همه افراد عادات و افکاری دارند که گاهی اوقات تکرار می شوند و نمی توان به آن ها بر چسب وسواس فکری بودن بزنیم پس با موارد زیر می توان افراد مبتلا به OCD را شناسایی کرد.

بیشتر بخوانید
نوروفیدبک

نشانه های روانی آن ها شامل موارد زیر می باشد:

  • هراس و فرار از آلودگی و میکروب ها، سموم و سایر مواد فیزیکی و محیطی
  • تفکرات و تصورات شدید مرتبط با غریزه جنسی
  • نگرانی های بیش از حد در مورد مسائل مذهبی- اعتقادی و اخلاقی
  • هراس از دست دادن و یا نداشتن
  • توجه و تمرکز بسیار بر نظم و ترتیب
  • احساسات خرافاتی مرتبط با انرژی های خوب و بد اشیا
  • ترس از کنترل خارج شدن و آسیب رساندن به افراد دیگر
  • شکاکیت بی دلیل و سوء ظن داشتن به اطرافیان
  • نشخوار های فکری فراوان همراه با افکار سر زده که خود به تنهایی می تواند ریشه تمامی مشکلات روانی انسان ها باشد. “به تفسیر یک منبع معتبر روانشناسی نشخوار فکری یک ام الفساد در بروز اختلالات روانی است.”
  • یکی دیگر از خصیصه ای که در افراد مبتلا به بسیار یافت می شود این است که آن ها از انجام این کار ها لذت هم نمی برند و حتی می دانند افکار و عادات شان غیر منطقی است اما با ایسن حال انجام شان می دهند چرا که نمی توانند به تنهایی آن ها را متوقف کنند.
افکار غیر منطقی

آگاهی از افکار و اعمال غیر منطقی

*وسواسی ممکن است دائماٌ در ذهن افراد جای خشک کند اما مشاهده شده است که در موقعیت های فیزیکی نیز بروز پیدا  کرده است که علائمی مربوط به آن عبارت اند از:

  • برقراری ارتباط جسمانی بیش از حد با اطرافیان به خصوص اعضای خانواده و نگرانی از سلامتی آن ها
  • زمان زیادی برای انجام کار های افراطی هدر می دهند.
  • چک کردن جندین مرتبه کار ها مانند اطمینان خاطر از بسته شدن درب یا خاموش شدن اجاق گاز
  • جمع آوری و طبقه بندی بسیار از لوازم و وسایل موجود در اطراف
نشانه های وسواس فکری

علائم وسواس فکری را بهتر بشناسید.

نکات مهم

  1. این نوع وسواس با علائم افسردگی، بیش فعالی، اختلال نقص توجه یا همان کم توجهی، تیک عصبی و استرس فراوان، همراه است.
  2. اغلب کسانی که درگیر این اختلال هستند از علائم خود به شدت خجالت می کشند و تلاش زیادی برای پنهان کردن آن دارند.
  3. با شدید تر شدن OCD ممکن است انجام فعالیت های روزمره دشو.ار تر شود و چرا که ترس و نگرانی بیخودی تمام وجود فرد را فرا می گیرد. حتی تا جایی که افراد ممکن است خود را در خانه حبس کنند و درگیر اضطراب اجتماعی نیز می شوند.
  4. قدرت تخریب اختلالات روانی را در زندگی انسان نادیده نگیرید. تا حدی که تاثیرات منفی همین اختلال وسواس فکری تا مدت ها بر روی تمامی فعالیت های فردی و اجتماعی فرد باقی می ماند و به مرور زمان به کمک رواندرمانگر آثار آن محو خواهد شد.
بیشتر بخوانید
نوروتراپی

چه عواملی در بروز اختلال وسواس فکری دخیل هستند؟

به طور عوامل متعددی در ایجاد چنین عارضه ای موثر است که در ادامه به برخی از مهم ترین آن ها اشاره خواهیم کرد:

  • عوامل بیولوژیکی شامل تغییرات هورمون های شیمیایی در بدن می باشد.
  • عوامل ژنتیک و وراثتی به شدت می توانند بر روی بروز اختلالات روانی از جمله OCD تاثیر بگذارند.
  • عوامل محیطی – برخی از پارامتر های محیطی مثل وجود عفونتی در نقطه از مغز و بدن یا رویداد های استرس زاد که باعث آغاز این اختلال می شود.
  • (البته این مورد به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.)
  • بارو ها و اعتقادات تحریف شده نیز باعث تقویت و افزایش OCD می شود.

OCD چگونه تشخیص داده می شود؟

همانطور که در مباحث پیشین نیز بدان اشاره شد، تشخیص این اختلال در میان افراد کار بسیار ساده ای نیست و تحت نظر روانشناسان متبحر و در طی مراحلی صورت می گیرد.

به طور کلی تشخیص ها با کمک معاینات فیزیکی و بالینی ممکن می شود:

برای انجام معاینات فیزیکی، علائم ظاهری آن ها را بررسی می کنند و در معاینات بالینی انجام آزمایشات خون برای بررسی عملکرد غده تیروئید تجویز می شود. اما و امایی مهم که در تشخیص اختلالات روانی، روانشناس طی جلسات و صحبت های فراوان که درمان جو افکار، احساسات، علائم و الگو های رفتاری خود را با وی در میان می گذارد، متوجه حضور چنین اختلالی می شود.

راهکار های درمانی وسواس فکری عبارت اند از:

  1. درمان های روانشناختی هم چون رفتار درمانی شناختی که که با هدف تغییر الگو های فکری و رفتار های که استرس زا انجام می شود و می تواند به طور محسوسی علائم آن را بهبود بخشد و این بهبودی اغلب در طولانی مدت باقی می ماند.
  2. استفاده از تکنیک های کنترل و مدیریت اضطراب که شامل نفس عمیق، مراقبه ذهن آگاهی، می شود. توجه داشته باشید برای دریافت نتیجه ای مطلوب به تمرین منظمی نیاز است.
  3. دارو درمانی، مشخص شده است که مصرف برخی از دارو ها به ویژه دارو های ضد افسردگی که بر سیستم سروتونسن تاثیر می گذارند به شدت از علائم OCD  می کاهند که آن ها را متخصص روانپزشک تجویز می کند که معمولا پس از طی کردن دوره های رواندرمانی یا در حین گذراندن آن ها به عنوان روش مکملی بسیار موثر است.

معمولاً چندین هفته طول می کشد تا دارو اثرات خود را ایجاد کند. هنگام کاهش یا قطع دارو، باید تحت نظارت پزشکی دوز دارو به آرامی کاهش یابد.

  1. خود مراقبتی یکی دیگر از راهکار های درمانی است که باعث تسریع در روند درمانی تان می شود. افراد مبتلا به می توانند دامنه توجهات خود را گسترده تر کنند و توجه بر روی موضوعی را بیشتر کنند. این گونه فرآیند خودیاری تکمیل می گردد. یک تکنیک دیگ  ر در این جهت نوشتن افکار وسواس گونه است که میزان تکرار آن را کنترل و شناسایی می کنید.
  2. روش های نوین دیگری هم برای درمان این اختلال وجود دارد که شامل نوروتراپی، نوروفیدبک و کمک از روش نقشه مغزی است. یک نوروتراپیست با دقت و مهارت بالای اقدام به درمان می کند.
بیشتر بخوانید
تفاوت نوروفیدبک با بیوفیدبک

درمان وسواس فکری با نوروفیدبک به شرح زیر می باشد:

یکی دیگر از راهکار های رایج درمان اختلال وسواس فکری استفاده از روش نوروفیدبک است، در طی این فرآیند درمانگر تلاش می کند با دقت و نگاهی کاوش گرانه به سوژه خود به علت و منبع بروز چنین عارضه ای پی می برد در نتیجه با این متود اقدام به درمان فرد می کند. یکی از مهم ترین خصیصه های نوروفیدبک که آن را با سایر روش های درمانی متمایز کرده است تغییر الگو های غلط فکری درمان جو است که به تدریج با کارکرد این روش مغز الگو های صحیحی را جایگزین می کند.

آیا می دانید اسکن های مغزی افراد مبتلا به OCD  چه چیزی را نشان می دهد؟

محققین دریافته اند مغز کسانی که به وسواس فکری مبتلا هستند فعالیت های ناهنجاری را در قسمت احساسات و واکنشی مغز نشان می دهد که همین امر موجب عدم تهادل در ترشح هورمونی به نام سروتونین می شود. اما نوروفیدبک تلاش می کند آن دسته از مغز که مرتبط به این واکنش های احساسی است را در اختیار بگیرد و شیوه درستی را به آن آموزش بدهد.

نوروفیدبک یک فیدبک بی واسطه از چگونگی عملکرد به مغزی به درمانگر می دهد و این فیدبک ها باعث تغییر و بهبود کارکرد مغزی می شود همینظور باعث کاهش علائم اختلال وسواس فکری می شود.

در طول چندین جلسه ی نوروفیدبک، مغز یاد می گیرد که بدون فیدبک، به شکل بهتری عمل کرده و به این ترتیب منجر به تغییرات دائمی شود

در ادامه بخشی از توضیحات خانم رادفر نوروتراپیست در مورد نوروفیدبک را بشنوید:

 

درمان به روش نقشه مغزی به کمک نقشه برداری از عملکرد مغزی و تفسیر آن توسط نورتراپیست جرفه ای امکان پذیر است از این طریق درمانگر بخش های خاصی از مغز که به راحتی نمی توان بدان دسترسی داشت را مشاهده و بررسی می کند. لازم است بدانید که نقشع برداری مغز علاوه بر این که در درمان های روانشناختی کمک شایانی به درمانگر ها می کند، برای پزشکان نیز کاربرد عملی دارد.

خانم رادفر روانشناس و نوروتراپیست توضیحات تکمیلی را در این باره ارائه می دهد.

 

نتیجه گیری

مراقب خودت باش گرچه استرس باعث OCD نمی شود، اما می تواند باعث شروع رفتار وسواسی و اجباری شود یا آن را بدتر کند. سعی کنید حداقل 30 دقیقه در روز تکنیک های آرام سازی (مانند مراقبه ذهن آگاهی یا نفس عمیق) را تمرین کنید.

منابع:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/obsessive-compulsive-disorder/diagnosis-treatment/drc-20354438

برچسب ها:
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 × 4 =

Call Now Button